Je puber komt thuis met een nieuw verzoek, hij wil die specifieke merksneakers. En die jas die hij vorige week nog prima vond, kan inmiddels ook echt niet meer. Je kijkt naar de prijzen en denkt: waar houdt dit op?
Een paar schoenen van honderden euro’s. Een shirt waarvoor je zelf nooit zoveel geld zou uitgeven. En ondertussen lijkt het alsof gewone kleding niet meer bestaat.
Misschien heb je al gezegd dat je niet iedere keer iets nieuws gaat kopen. Of dat hij tevreden moet zijn met wat hij heeft. En misschien eindigt het gesprek zoals zo vaak: met een boze puber en een geïrriteerde ouder.
Maar heb je weleens stilgestaan bij de vraag waarom die merkkleding zo belangrijk is? Want waarschijnlijk gaat het helemaal niet alleen om die schoenen of die jas.
Waarom zijn merken zo belangrijk voor pubers?
Voor veel pubers is kleding meer dan iets wat je aantrekt. Het is ook een manier om te laten zien wie je bent en bij wie je hoort. Als je vrienden bepaalde schoenen hebben, dan wil je kind die ook. Niet omdat de schoenen zoveel beter lopen, maar om erbij te horen.
Misschien is je puber bang om buiten de groep te vallen of dat hij minder meetelt wanneer hij niet dezelfde kleding draagt als zijn vrienden.
Dat zal hij waarschijnlijk niet zo snel tegen je zeggen. Want wie zegt er nu tegen zijn moeder: ‘Ik ben bang dat mijn vrienden me niet meer leuk vinden als ik die schoenen niet heb’? Dat klinkt kwetsbaar. Veel gemakkelijker is het om te zeggen dat iedereen die schoenen heeft en dat jij echt niet begrijpt waarom hij ze niet mag.
De behoefte om erbij te horen
Stel je voor dat je puber met een groep vrienden op school staat. Bijna iedereen draagt dezelfde sneakers. Ze praten erover, vergelijken ze en laten zien wat ze nieuw hebben. Jouw kind heeft die schoenen niet.
Grote kans dat niemand er iets van zegt, maar hij voelt zich wel buitengesloten. Heeft het gevoel dat hij iets mist. Dat hij er net niet helemaal bij hoort. Die dure schoenen kunnen dan voelen als een manier om dat gevoel weg te nemen. Als hij ze ook heeft, is hij net als de rest. Daar zit iets wat belangrijk is om als ouder te begrijpen.
Je kunt de schoenen verbieden. Je kunt zeggen dat je er geen geld aan uitgeeft. Maar daarmee verdwijnt niet automatisch de behoefte van je kind om erbij te horen.
Alleen zijn het vandaag sneakers, volgende week een telefoon en daarna weer iets anders dat ‘iedereen heeft’. Juist daarom is het belangrijk om grenzen te stellen, maar ook het gesprek open te houden.
Waarom alleen nee zeggen niet altijd helpt
Natuurlijk mag je als ouder grenzen stellen aan wat je uitgeeft (lees ook de blog over waarom nee zeggen niet betekent dat je je kind kwijtraakt). Je hoeft geen schoenen van driehonderd euro te kopen omdat je puber vindt dat die nodig zijn. Je hoeft ook niet iedere nieuwe trend te volgen. Maar als ieder gesprek alleen maar gaat over de prijs, het merk en hoeveel geld je kind wel niet kost, mis je misschien een belangrijk deel van het verhaal.
Je kind hoort dan vooral dat jij niet wilt begrijpen waarom die schoenen zo belangrijk zijn (en dat gaat ie echt niet uit zichzelf vertellen!). Jij krijgt ondertussen steeds meer het gevoel dat je kind verwend is en nooit tevreden.
Jullie praten over merkkleding, maar jullie hebben het eigenlijk over twee heel verschillende dingen. Jij hebt het over geld en grenzen. Je kind heeft het over erbij horen en niet buiten de groep willen vallen.
Hoe voer je het gesprek als je puber alleen merkkleding wil?
Probeer eens wat nieuwsgieriger te zijn naar wat er achter die wens zit. Niet door meteen te zeggen dat het allemaal onzin is. Maar door vragen te stellen en echt te luisteren naar het antwoord.
Bijvoorbeeld:
- Waarom vind je juist dit merk zo belangrijk?
- Wat maakt deze schoenen anders dan andere schoenen?
- Wat denk je dat er gebeurt als je deze kleding niet hebt?
- Zou je je anders voelen in een andere jas of schoenen?
- Vind je het belangrijk wat anderen van jouw kleding vinden?
Misschien krijg je antwoorden waar je niet direct iets mee kunt. Of zegt je puber dat je er niets van begrijpt. Dat kan.
Probeer niet meteen te schieten in de reactie dat echte vrienden je ook leuk vinden zonder dure schoenen. Misschien is dat wat jij gelooft, maar je kind voelt dat op dat moment helemaal niet zo. Luister eerst eens naar wat hij vertelt. Je hoeft het antwoord niet vooraf in te vullen.
Begrip hebben betekent niet dat je alles hoeft te kopen
Dit vind ik een belangrijk onderscheid. Je kunt begrijpen waarom je kind die dure merkkleding wil en tegelijkertijd besluiten dat je het niet koopt.
Je kunt serieus nemen dat je puber bang is om buiten de groep te vallen (ook al vind je die vrienden foute vrienden – blog), zonder die angst met een nieuw paar schoenen weg te nemen.
Je kunt bijvoorbeeld samen kijken hoeveel geld er beschikbaar is voor kleding. Of afspreken dat je kind een deel zelf betaalt. Afhankelijk van de leeftijd kun je steeds meer verantwoordelijkheid bij je kind leggen. Zo blijft de grens duidelijk, maar hoeft het gesprek niet steeds te eindigen in een discussie.
Je kind mag iets graag willen. Jij mag daar als ouder anders over denken.
Kijk eens verder dan de merkkleding
Wat je ziet, is niet altijd het hele verhaal.
Een puber die steeds dure kleding wil, kan bezig zijn met uiterlijk, status en erbij horen, maar misschien speelt er ook onzekerheid mee. Dat betekent niet dat iedere puber met dure merkkleding onzeker is. En het betekent ook niet dat je achter iedere wens een diepere reden moet zoeken, maar het kan wel helpen om eens verder te kijken dan het gedrag waar je je aan ergert.
Want als je alleen de discussie voert over hoeveel geld die schoenen kosten, weet je nog niet waarom je kind ze zo graag wil. Het echte gesprek, begint bij die vraag.
